Brytyjski rząd zapowiada przed wtorkowym budżetem pakiet „codziennych poprawek” w kosztach życia. Obejmie on zniesienie ceł na około 100 produktów spożywczych, od marmolady po korniszony. Według BBC podwyżka płacy minimalnej dla osób w wieku 18–20 lat będzie tym razem niższa niż w poprzednich latach.
Płaca minimalna: mniejszy skok dla młodych
Podwyżka stawek ma zostać ogłoszona w budżecie. Płaca dla pracowników w wieku 18–20 lat wzrośnie w tym samym tempie co stawka dla osób od 21. roku życia. To mniej niż w dwóch poprzednich latach, gdy Partia Pracy podnosiła ją szybciej, by spełnić obietnicę wyborczą o zniesieniu „dyskryminujących przedziałów wiekowych”.
Według „The Times” stawka dla 18–20-latków wzrośnie o 3,9%, z 10,85 do około 11,27 funta za godzinę. Krajowa płaca godzinowa dla starszych pracowników ma wynieść 13,20 funta zamiast obecnych 12,71. Od powrotu Partii Pracy do władzy w 2024 roku stawka dla młodszych pracowników urosła łącznie o 26%, ale nadal jest niższa niż dla starszych. Minister biznesu Jonathan Reynolds przekonuje, że obietnica zrównania stawek obowiązuje, tyle że od początku zakładano jej rozłożenie w czasie. Związkowcy z Unison uważają różnicę za głęboko niesprawiedliwą, bo młodzi wykonują tę samą pracę co starsi koledzy.
Tańsze produkty dzięki zniesionym cłom
Zniesienie ceł na 100 produktów ma według rządu dać gospodarstwu domowemu do 21 funtów oszczędności rocznie, czyli około 40 pensów tygodniowo. Dotyczy to łącznie z zawieszeniami wprowadzonymi w czerwcu. Reynolds szacuje, że razem z wcześniejszymi zmianami, które objęły m.in. makaron, soki owocowe i tuńczyka, da to około 500 mln funtów oszczędności rocznie. Na liście są między innymi:
- fasolka w sosie pomidorowym, czosnek i korniszony,
- dżemy i marmolady cytrusowe,
- wafelki w czekoladzie, cukierki twarde, toffi i karmelki,
- pastylki na gardło,
- napoje roślinne, np. sojowe czy owsiane,
- nafta i nawozy.
Zniesienie ceł na nawozy ma pomóc rolnikom, a na naftę – gospodarstwom ogrzewanym olejem. Pełną listę resort finansów ma opublikować w środę. Krytycy zwracają uwagę, że to wsparcie dla importu, a nie dla brytyjskich firm. Przedstawicielka branży spożywczej Food and Drink Federation przypomina, że produkcja żywności w Wielkiej Brytanii jest droższa niż u sąsiadów przez wysokie ceny energii. Konserwatyści twierdzą, że drobne oszczędności zjadły już wyższe podatki, koszty zadłużenia i inflacja.
Inne zmiany w pakiecie
- Dwa tygodnie płatnego urlopu ojcowskiego dla osób samozatrudnionych, wcześniej pozbawionych świadczenia sięgającego 194 funtów tygodniowo.
- Zniesienie „klifu” w zasiłku dla opiekunów: po przekroczeniu limitu zarobków nie traci się całego świadczenia, tylko jest ono stopniowo zmniejszane. Zmiana ma jednak wejść w życie dopiero w 2030 roku.
- Stała, wolna od podatku stawka zwrotu za kilometry przejechane służbowo prywatnym autem.
- Setki nowych skrzynek nadawczych Poczty Brytyjskiej.
- Kolejne zamrożenie akcyzy na paliwa i utrzymanie obniżki o 5 pensów, wprowadzonej w 2022 roku.
Kanclerz skarbu John Healey nie udaje, że to rewolucja. Jak powiedział w rozmowie z BBC: „Nic z tego nie zmieni świata”. Dodał, że jeśli rząd może coś poprawić choćby na marginesie, to chce to zrobić.
Co to oznacza dla czytelnika z Polski
Zmiany dotyczą Wielkiej Brytanii, która nie należy do UE, więc nie wpłyną bezpośrednio na ceny w polskich sklepach. Mogą jednak interesować Polaków pracujących lub planujących pracę na Wyspach, zwłaszcza młodych. Wyższa stawka godzinowa oznacza realnie wyższą pensję, choć dla osób do 20. roku życia podwyżka będzie skromniejsza niż w ostatnich latach.
Warto też pamiętać, że wiele towarów z UE trafia do Wielkiej Brytanii na szczególnych zasadach handlowych, więc skala korzyści dla eksporterów z Polski zależy od szczegółów, które mają być znane po publikacji pełnej listy. Z samego komunikatu nie wynika, kto zyska najwięcej.
Źródło: BBC News – „Healey vows cheaper marmalade and gherkins in pre-Budget package of 'everyday fixes’”